De kwalificatie van (arbeids)overeenkomsten is zeker sinds 1 januari 2025 weer een hot-topic, nu de Belastingdienst weer actief is gaan controleren op schijnzelfstandigheid en naleving van de Wet DBA. Daarnaast wordt medio 2026 de inwerkingtreding van de Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (Wet VBAR) verwacht. Op 27 januari 2026 heeft het Gerechtshof Amsterdam een interessante uitspraak gedaan in een al jaren lopende zaak tussen vakbond FNV en Uber over de kwalificatie van de overeenkomsten tussen Uber en haar chauffeurs.
Vakbond FNV stelde zich in deze procedure op het standpunt dat de Uber-chauffeurs werknemers zijn van Uber. Daardoor zouden de chauffeurs een arbeidsovereenkomst hebben en konden de chauffeurs rechten ontlenen aan de CAO Taxivervoer. Uber was van mening dat de chauffeurs géén werknemers waren, maar zelfstandig ondernemers zijn. Opvallend is dat enkele chauffeurs zich hadden aangesloten bij Uber en dus ook van mening waren dat zij zelfstandig ondernemer zijn.
In eerste aanleg heeft de rechtbank geoordeeld dat de chauffeurs werknemers zijn, waarna Uber in hoger beroep ging. Het gerechtshof paste in een tussenarrest de Deliveroo-gezichtspunten toe. Een van die gezichtspunten is het ‘ondernemerschap’. Over hoe deze omstandigheid concreet moest worden uitgelegd en hoe deze zich verhoudt tot de andere gezichtspunten, heeft het gerechtshof prejudiciële vragen aan de Hoge Raad gesteld. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat er geen rangorde is tussen de verschillende gezichtspunten en dat het voor de uitleg van ondernemerschap onder meer aankomt op de vraag of de ‘ondernemer’ commercieel risico loopt, zelf acquisitie moet doen, fiscaal behandeld wordt als ondernemer en hoeveel verschillende opdrachtgevers de ondernemer heeft.
In het hoger beroep komt het hof tot het oordeel dat de chauffeurs in deze zaak géén arbeidsovereenkomst hebben en zelfstandig ondernemer zijn. Het hof komt tot dit oordeel doordat de chauffeurs een eigen auto hebben, zelf kunnen bepalen op welke tijden wordt gewerkt en ook zelf de mogelijkheid hebben om ritten te accepteren of te weigeren. Bovendien dragen de chauffeurs zelf het risico van aansprakelijkheid en arbeidsongeschiktheid bij verkeersongevallen en rijden sommige chauffeurs naast Uber ook nog voor andere platforms.
Het hof sluit niet uit dat er Uber-chauffeurs kunnen zijn die wellicht wél op basis van een arbeidsovereenkomst werken. In zijn algemeenheid kan echter niet worden gesteld dat alle chauffeurs werknemer zijn van Uber. Er zijn namelijk grote verschillen tussen de individuele chauffeurs als het gaat om het aantal gewerkte uren, de gedane investeringen, de inkomsten per uur en het aantal opdrachtgevers waarvoor wordt gewerkt. Het hof benadrukt dan ook dat het bij de kwalificatie van arbeidsrelaties aankomt op maatwerk en dat in een individueel geval alle omstandigheden moeten worden afgewogen.
Het Gerechtshof Amsterdam bevestigt in deze uitspraak de huidige toetsingskaders voor de beoordeling van arbeidsrelaties. Daarnaast wordt duidelijk dat alle gezichtspunten moeten worden afgewogen en dat er geen rangorde is tussen deze omstandigheden. De mate van ondernemerschap speelt daarbij wel een belangrijke rol en kan ook doorslaggevend zijn voor de kwalificatie van een arbeidsrelatie. Daardoor kan het zijn dat iemand die dezelfde werkzaamheden uitvoert als een werknemer met een arbeidsovereenkomst uiteindelijk toch zelfstandig ondernemer is.
Per 1 juli 2026 wordt de nieuwe Wet VBAR verwacht. Deze wet beoogt meer duidelijkheid te bieden over de criteria en gezichtspunten die bepalen of iemand werknemer of zelfstandige is. Ook wil de wet schijnzelfstandigheid tegengaan door een nieuw rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst te introduceren, waarmee zelfstandigen sneller aanspraak op een arbeidsovereenkomst kunnen maken.
Download hier de Whitepaper
Als uw organisatie werkt met ZZP’ers is het verstandig om de arbeidsrelatie en de overeenkomsten regelmatig te laten checken. Wilt u meer duidelijkheid over de zelfstandigen die u inhuurt en de verwachte Wet VBAR of heeft u een (kwalificatie)geschil? Neem dan contact op met een van onze arbeidsrechtadvocaten. We helpen u graag verder!
auteur
Henk de Vries
HdeVries@benthemgratama.nl
+31(0)6 103 296 22